Köpek Ve İnsanın Tarihi / Kurtlar, İnsanlar ve Köpekler

Köpek Ve İnsanın Tarihi / Kurtlar, İnsanlar ve Köpekler

Eğer cennette köpekler yoksa, öldüğümde onların olduğu yere gitmek istiyorum. -Will Rogers.

Gezegenimizin yaşını ve gezegenimizin oluşum evrelerini göz önünde bulundurduğumuz zaman, köpeklerin tarihi çokta eski yıllara dayanmamaktadır. Charles Darwin, köpeklerin ilk zamanlar, kurt ve kurt benzeri (çakal vb.) hayvanlardan oluşan, Canis cinsinin bir parçası olduğuna inanıyordu. Ancak, arkeolojik kazılardan elde edilen yeni DNA bilgileri, köpeklerin yalnızca tek bir atadan geldiğini işaret ediyor: Gri kurt.

Köpek DNA’sının en eski kalıntısı, 31.700 yıl önce Belçika mağarasına işaret ediyor. Ünlü yazar Yuval Noah Harari, “Sapiens” isimli kitabında Homo Sapiens’i ve nasıl asimile olduklarını anlatıyor. Bu dönemde ilk insanlar, kendileriyle ve dünyayla etkileşimlerini kökten değiştiren soyut düşünme-akıl yürütme yetenekleri geliştirdi.

(Bilgi: Homo Sapiens son insan türü, yani modern insandır. Dolayısıyla bugün dünya üzerinde yaşayan tüm insanlar bu türün üyesidir ve birer Homo Sapiens’tir.)

Köpek Ve İnsanın Tarihi / Kurtlar, İnsanlar ve Köpekler

Kurtlar

Tanrı, kurdu yarattı insan da köpeği.

“Tanrı” derken çok şey kastediyorum; büyük patlama, evreni tasarlayan enerjiler, evrim, dinler, her neye inanıyorsanız. Kurtlar en başından beri oradaydı… İnsanlığın şafağından beri Homo Sapiens, kurtlardan korkuyordu ve kurtlar da Homo Sapiens’in ateşinden korkuyordu.

Bir noktada, bir anne kurt öldü ve yavrularını korunmasız halde bıraktı. Homo Sapiens, kurt yavrularını ateş çemberinin içine aldı ve yavruları eğitmeye başladı. Sapiens komutası altında büyütülen kurt yavruları, değişmeye başladı. Nesiller boyunca, onları atalarından farklı kılacak genetik mutasyonlar geçirdiler.

Darwin, bu genetik mutasyonlara “spor” adını verdi. Bugün, bilim adamları onlara “patolojik mutasyonlar” diyor. Bu genç kurtlar, artık vahşi yaşamda yaşamıyorlardı ancak Sapienslere avcılık konusunda yardım etmeye başlamışlardı. Böylece yeni özellikler geliştirmeye devam ettiler.

Irkların morfolojisi,  10 veya daha uzun nesiller boyunca sürdü. Kurtları, köpeklere dönüştüren mutasyonlar çok ufaktı. Örneğin, tüm küçük köpek ırkları IGF1 genini taşır. Bu, dünyanın küçük köpekleri ile gri kurt arasındaki genetik makyajdaki tek önemli farktır.

(Bilgi:Biyolojide morfoloji, canlıların yapı ve biçimini inceleyen ve özel fiziksel özelliklerini araştıran bilim dalıdır. Morfoloji, canlıların organları gibi iç bölümlerinin biçimlerinin incelemek kadar canlıların diğer özelliklerini de inceler.)

Köpek Ve İnsanın Tarihi / Kurtlar, İnsanlar ve Köpekler

Köpekler Nasıl İnsanların Yardımcısı Oldu?

Homo Sapiens, bir zamanlar çok korktuğu kurt yavrularını yetiştirdi, besledi ve sevdi. Bu, insanın köpeği yaratmasının bir efsanesidir: Köpek, sevgiye dönüşen korkunun bir sonucudur. Kaotik ve kafa karıştırıcı zamanlar. Dönüşüm, insanın hayal gücünü ve disiplinini yansıtır.

 

Köpek, sevgiye dönüşen korkunun bir sonucudur.

 

Avcı ve tarım işçisi olduğumuzda, bu yeni evcil köpekler, bizim yardımcılarımız oldu. Besin ihtiyacımızı avlanarak karşıladığımız zamanlar da bizi ava götürdüler, avlanmamıza yardım ettiler. Daha sonra insanlık, tarım devrimi sırasında buğdayın ve hayvancılığın büyüsüne kapıldı. İşte tam bu noktada köpekler, çobanların da yardımına koştu. Koyunlara, sığırlara ve keçilere göz kulak olmaları için yetiştirildiler.

Köpek Ve İnsanın Tarihi / Kurtlar, İnsanlar ve Köpekler

Aramızdaki Bağ Gitgide Derinleşti

Helsinki Üniversitesi’ndeki son araştırmalara göre, günümüze kadar uzanan, bu uzun yol boyunca insanlar ve köpekler arasında fizyolojik bir bağ oluştu. Duygusal bağlar daha da zenginleşti.

Bir köpeğin gözlerine baktığımızda, mutluluk hormonu kan dolaşımımıza salınır. Bu hormon, biz insanlara sıcaklık ve şefkat hissi verir. Ve bir köpek, insan gülümsemesi gördüğünde, mutluluk hormonu onların da kan dolaşımına salınır. Karşılıklı sevgi işte tam olarak budur…

Bu bilgiler ışığında, Walt Disney’in eski bir yapımına göz atalım; 


İnsanlar ve köpekler arasındaki bağı anlatabilmemiz için bulduğumuz en eski bulgu, Fransa’nın güneyindeki Chauvet Mağarası’nda bulunuyor. Orada, 23.000 yıl öncesine dayanan insan ve köpeğin dostluğunu görebiliyoruz. Mağarada yapılan kazı sırasında araştırmacılar, bir çocuğun ve bir köpeğin ayak izlerini buldular. İzlere göre, araştırmacılar, köpeğin ayak izlerinin çocuğunkinin hemen arkasında olduğunu; yani, köpeğin çocuğu takip ettiğini fark etti. 

Kazı esnasında, ayak izlerinin yanı sıra mağara duvarlarında ateş izleri de ortaya çıktı. Buna göre, çocuk ve köpek birlikte karanlık bir mağarada saklanıyor ve bir meşale ışığıyla korunuyorlardı.

İnsan ve Köpek

Peki bütün bu anlattıklarımız ne anlama geliyor? Şunu söylemek mümkün: Bir zamanlar korktuğumuz ve çekindiğimiz canlılar, sevgi ve hayal gücüyle birlikte en yakın arkadaşlarımız haline geldi. Kurtlardan korksak da onlardan saklanmadık, bunun yerine yavrularını eğitmeyi ve onlarla arkadaş olmayı seçtik. 

Bana göre, bu, birlikte evrimin en parlak örneklerinden biridir. İnsan ve köpek birlikte büyüdüler, birbirlerinin değişmesine ve dünyanın  büyümesine yardımcı oldular. Günümüzde, dünyada çok fazla ayrılık, nefret, öfke, savaş vb. şeyler var, bundan dolayı köpeklerle olan kalıcı bağlantımız ve dostluğumuz bizim için parlak bir ışık olarak duruyor. 

İnsanları tanıdıkça kendimi köpekleri daha çok severken buluyorum. -Charles de Gaulle

 

“Kültür” kelimesi, Latince’den gelen ve büyümek-yaşamı şekillendirmek anlamlarına sahip bir kelimedir. Bizim kültürümüz bir bahçe. Ve biz, medeniyetin bahçesinde, o karanlık gece de kurtları, insanlara koşulsuz sevgi gösteren küçük arkadaşlarımıza dönüştürdük. 

Bir köpeğe baktığımızda, sadece tüylü bir arkadaş görmüyoruz. Evlat edinilmiş bir çocuk görüyoruz. Onlar, iyi ki varlar. 🙂

Köpek Ve İnsanın Tarihi / Kurtlar, İnsanlar ve Köpekler

Bertan Kaya

Köpekler centilmendir. Umarım onların cennetine giderim, insanların değil. -Mark Twain

Bir cevap yazın