in ,

DAVRANIŞSAL FİNANS VE GELENEKSEL FİNANSIN KARŞILAŞTIRILMASI – YATIRIMCI KARAKTERLERİ

DAVRANIŞSAL FİNANS VE GELENEKSEL FİNANSIN KARŞILAŞTIRILMASI - YATIRIMCI KARAKTERLERİ

Davranışsal finans nedir? Daniel Kahneman ve Amos Tversky kimdir? Beklenti teorisi nedir? Değer fonksiyonu ve ağırlıklandırma fonksiyonu nedir? Hükümetler ve şirketler davranışsal finanstan nasıl yararlanır? Davranışsal finans yatırımcı karakterleri nasıldır? Geleneksel finans yatırımcı karakterleri nasıldır? Geleneksel finans ve davranışsal finans karşılaştırılması gibi birçok sorunun cevabı bu yazıda bulunmaktadır. Keyifli okumalar.


Davranışsal Finans

Davranışsal Finans, bireylerin her zaman rasyonel kararlar veremeyeceğini savunur. İnsanlar bazı durumlarda mutlu, bazı durunlarda mutsuz, endişeli veya güvensiz olabilir. Kişilerin karar alma süreçlerini incelerken psikolojik ve sosyolojik faktörler de dikkate alınmalıdır. Psikolojik ve sosyolojik etkenler aldığımız kararlarda önemli roller oynamaktadır. İnsanlar risk ve belirsizlik durumlarında her zaman mantıklı kararlar veremeyebilir.

Kısacası, davranışsal finans, bireylerin neden sürekli rasyonel kararlar veremediklerini ve neden ekonomik kararlara duygu kattıklarını açıklamaya çalışır.


Beklenti Teorisi:

Beklenti teorisi, Nobel Ekonomi Ödüllü Psikolog Daniel Kahneman ve Bilişsel Psikolog Amos Tversky tarafından 20. yüzyılda ortaya atıldı. Bu teori, insanların beklentilere karşı nasıl karar verdikleriyle ilgilidir. Beklenti teorisinde değer fonksiyonu ve ağırlıklandırma fonksiyonu olarak adlandırılan iki fonksiyon vardır.

Değer Fonksiyonu: Değer fonksiyonu, insanların varlıklara nasıl değer verdiğini temsil eder. Bu fonksiyona göre, kayıpları ve kazançları aynı şekilde ölçeklemiyoruz, kazançlara farklı kayıplara farklı tepki veriyoruz. Kazançtan çok kayıplar konusunda endişeleniyoruz. Küçük bir değer kaybıyla bile insanlar endişeli olabilir, ancak küçük kazançların mutluluğu o kadar büyük değildir. İnsan psikolojisi, kayba daha yoğun tepki verme eğilimindedir.

Beklenti Teorisi - Değer Fonksiyonu - Value Function


Ağırlıklandırma Fonksiyonu: Kahneman ve Tversky’nin bir başka bakış açısı da ağırlıklandırma fonksiyonudur. Bu fonksiyonda sorun, insanların olasılıkları nasıl değerlendirdiğidir. Olasılık 0 ile 1 arasında bir sayıdır. Kahneman ve Tversky, insanların çok düşük olasılığı sıfıra yuvarladığını, çok yüksek olasılıklı şeyleri ise 1’e yuvarladığını söylüyor. Ancak sıfıra veya bire yuvarlamamayı seçtiklerinde, sıfır ile bir arasındaki farkı abartırlar ve kararsız kalırlar. Beynimiz olasılıklarla başa çıkmada hala ilkeldir. Üç olasılık varmış gibi davranır; Kesinlikle olmaz, belki olur, kesinlikle olur.

Ağırlıklandırma Fonksiyonu - Beklenti Teorisi - Beklenti Teorisi


Hükümetler ve Şirketler Davranışsal Finanstan Nasıl Yararlanır?

Davranışsal finans üzerine yürütülen bir deneyde, Guatemala hükümeti halka hükümet mührü taşıyan bir posta gönderdi. Bu postanın içerisinde vatandaşların %60’ından fazlasının vergilerini ödediğini, henüz ödemeyen vatandaşların da bir an önce vergilerini ödemesi gerektiğini söylüyordu. Aslında ülkedeki vergi ödeme oranı %60’a göre çok daha düşüktü. Ancak, bu postayı alan insanların çoğunun vergisini ödediği gözlendi. Bu olaydan sonra vergi ödeme oranında %40’lık gerçek bir artış tespit edildi. Çoğu insanın vergilerini ödemiş olduğu varsayımı, diğer insanları vergi ödemeye yöneltti. Bu örnekte de gördüğümüz gibi insanları rasyonel kararlar vermekten uzak tutan bir faktör ise sürü psikolojisidir.

Bir başka örnek de uçuş sigortasıdır. Eski zamanlarda havalimanlarında uçuş öncesi sigorta yaptırabileceğiniz otomatlar vardı. Çok sayıda bulunan bu satış makineleri, havalimanının en görünür yerlerinde bulunuyordu. Uçmaktan korkan veya endişesi olan biriyseniz, sigorta yaptırma olasılığınız oldukça yüksekti. Bu örnek, şirketlerin davranışsal finansı kullanarak şirketlerin nasıl satış yaptığını göstermektedir.


Davranışsal Finans Yatırımcı Karakterleri:

• Sürü psikolojisine kapılabilirler.

• Kazanan hisse senetlerinden erken çıkarak, kaybeden hisse senetlerini uzun süre tutabilirler.

• Duygusal olarak hisse senetlerine bağlanabilirler.

• Kendi gerçeklerini desteklemek için bilgi arayabilir ve diğer bilgileri reddedebilirler.

• Akılcı araştırma yapmazlar.

• Kendilerine en uygun hisse senetlerini seçmek yerine popüler hisse senetlerini seçebilirler.

• İnişler ve çıkışlar sırasında endişelenirler.


Geleneksel Finans

Geleneksel finans, bireylerin kendi çıkarlarını gözettiklerini ve rasyonel kararlar aldıklarını varsayar. Geleneksel finans duygulara, mantıksız kararlara ve mantıksızlığa yer vermez. Psikolojik ve sosyolojik faktörleri dikkate almaz. Finans literatüründe rasyonel kararlar verenler Homo Economicus olarak tanımlanır. Homo Economicus, her durumda mantığını kullanan bireyler olarak adlandırılır. Bu insanlar trendleri ve pazarları değerlendiriyor, finansal kararlar verirken duygularını işin içine dahil etmiyor ve rasyonel kararlar alıyorlar.

Geleneksel Finans Yatırımcı Karakterleri:

• Yatırımcılar yalnızca kendileri için önemli olanla ilgilenirler.

• Mükemmel bir öz kontrolleri vardır.

• Trendlere ve pazarlara göre karar verir.

• Karar verirken tamamen rasyonel düşünürler.

• Bilgileri işler ve olasılıkları hesaplarlar.


Özet

Geleneksel finans ve davranışsal finans karşılaştırıldığında, geleneksel finans ve homo-ekonomikus denen ideal birey kulağa davranışsal finansa göre çok daha profesyonel geliyor. Ancak bir yandan da duygu olmadan tamamen mantıklı kararlar verebilen insanlar kulağa biraz tuhaf geliyor. Temel insan ve insan davranışından bahsetmiyorlar. Bizi etkileyen duygulara ve durumlara sahip olmak normaldir. İnsanların karar verme süreçlerini etkileyen birçok sosyolojik ve psikolojik faktör vardır.

Bu bağlamda, her kararı rasyonel olan homo-ekonomikus denilen bireyler gibi olamasak da elimizden geldiğince rasyonaliteye yaklaşmak iyi bir seçimdir. Araştırmamızı objektif bir şekilde yaparsak, sahip olduğumuz bilgileri işlersek, olasılıkları hesaplarsak, korku, mutluluk, endişe gibi duyguları karar alma sürecimize dahil etmezsek en iyi sonuçları elde edebiliriz.


Burada yer alan bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. İşbu blog sayfası aracılığı ile sunulan tavsiyelere dayanarak alınan/alınacak yatırım kararlarının ve yapılan/yapılacak alım satım vb. işlemlerinden ve bu işlemlerin olası neticelerinden Neden Olmasın E-Ticaret Berkay Tokatlı herhangi bir surette sorumlu değildir.​​​

Bu içerik hakkında ne düşünüyorsunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Belirsizliği Sevmeyi Öğrenin ve Konfor Alanınızdan Çıkın

Belirsizliği Sevmeyi Öğrenin ve Konfor Alanınızdan Çıkın

Karantina Sürecinde Evde Yapılabilecek 10 Aktivite Önerisi

Karantina Sürecinde Evde Yapılabilecek 10 Aktivite Önerisi