Alternatif Düşünce Sistemi Nedir? Nasıl Kullanmalıyız?

Alternatif Düşünce Sistemi Nedir? Nasıl Kullanmalıyız?

Olimpiyat Oyunları’nda üç adet madalya tipi bulunmaktadır; altın, gümüş ve bronz. Bu madalyalar, sporcuların elde ettiği sıralamaya göre verilmektedir. Altın madalya birincilere, gümüş madalya ikincilere ve bronz madalya ise üçüncülere verilir.

En iyi sporcular altın için gider. Altın olmazsa, o zaman gümüşe razı olur. Eğer gümüş madalya da olmayacaksa, bronza razı olur. Bu şekilde düşünmek pek de mantıksız değil, herkes yapar. Hiç derece elde edememektense gümüş veya bronz madalya kazanmak da iyidir.

Fakat durum böyleyse, bronz madalyayı kazanan kişi, gümüş madalyayı kazanan kişiden nasıl daha mutlu gözükebilir? 

Madalya Kazanan Olimpiyat Sporcuları Nasıl Tepkiler Verdi?

Araştırmacılar, madalya kazanan sporcuların tepkilerini karşılaştıran bir araştırma gerçekleştirdiler. Araştırmacılar, bu çalışmayı, 1992 Barcelona Olimpiyatları’nın video kayıtlarını üzerinden yaptı. 

Araştırmacılar, görüntüleri, lisans öğrencileriyle paylaştı ve her sporcunun mutluluk seviyesini 1 den 10 a kadar derecelendirmelerini istedi. 

Kazananların açıklanmasından hemen sonra gümüş madalya sahipleri ortalama 4,8 puan alırken, bronz madalya sahipleri 7,1 puan aldı. Podyumdayken, gümüş madalya sahipleri 4.3, bronz madalya sahipleri 5.7 puan aldı. Her iki durumda da, bronz madalya sahipleri, gümüş madalya sahiplerinden belirgin bir şekilde daha mutluydu.

Alternatif Düşünce Sistemi Nedir? Nasıl Kullanmalıyız? - olympic medal ceremony - sochi 2014

Bu olgunun, kültürden kültüre değişiklik gösterip göstermediğini anlamak için 2004 Atina Olimpiyatları’da incelendi. Başka bir çalışmada ise, araştırmacılar, 35 farklı ülkeden 84 sporcunun yüz ifadesini analiz etti. Araştırma esnasında sporcuların ifadelerine, üç farklı zamanlarda bakıldı: Sonuçlar açıklandıktan hemen sonra, madalyayı alırken ve podyumda poz verirken.

Altın madalya kazanan 14 sporcudan 13’ü gülümsedi, bronz madalya kazanan 28 sporcudan ise 17’si gülümsedi. Ancak, gümüş madalya kazanan 14 sporcudan hiçbiri gülümsedi. Aslında, 2’si madalyayı hor gördü, 6’sı üzgündü, geri kalanların ise ifadesi yoktu.

Madalyayı alırken ve podyumda poz verirken çoğunlukla bütün sporcular gülümsedi. Ancak araştırmacılara göre, altın ve bronz madalya alan sporcular mutluydu ve gerçekten olumlu duygulara sahipti. Gümüş madalya kazanan sporcular ise gülümsemesine rağmen, kendini zorlayarak güldüğü belirlendi.


Mutlusun Çünkü Etrafına Odaklanmıyorsun, Mutsuzsun Çünkü Etrafına Odaklanıyorsun

Diyelim ki, yılda 100 bin TL kazanıyorsunuz. Düşündüğümüz zaman, oldukça iyi bir maaş. Kısa bir süre sonra ise bir ortama giriyorsunuz ve ortamda bulunan herkesin, sizden daha az kazandığını öğreniyorsunuz. Kendi maaşınızla ilgili olumlu düşünceleriniz artar. İşler harika görünüyor!

Ama başka bir ortama girip, herkesin bu miktarın en az iki katı kazandığını öğrendiğinizde ne olur? Daha demin ki 100 bin TL, gözünüze soluk görünmeye başlar ve bu durum sizi mutsuz eder.

Veya bunları bir kenara bırakalım ve şunu düşünelim; her yıl, şirkete en az para kazandıran çalışanın kovulduğu bir dönem düşünün. Diyelim ki, iki yıldır en az kazandıran çalışanlardan biri oluyorsunuz ve bu sene de işler pek iyi gitmedi. Bu yüzden, işten çıkarma zamanı yaklaştığında, kendinizi kötü haberlere hazırlanıyorsunuz.

Bu korku hissi, sizden daha kötü performansa sahip birisinin olduğunu öğrendiğiniz an da kaybolur. Performansınız hayal kırıklığı olsa bile,  işten çıkarılmayacağınız için mutlu hissedersiniz. 

İnsan beyni, geçmişte yaşanan olaylara karşı, “olası alternatifleri düşünme” eğilimindedir. “Ya öyleyse?”, “Eğer öyle olsaydı…”, “Şöyle mi yapsaydım?” gibi cevapları hayal etme eğilimindeyiz. Bu olaya, “Alternatif Düşünce Sistemi” denebilir. 

Zihnimiz, alternatifler yaratırken, en yakın olasılığa sürüklenme eğilimindedir. Bir gümüş madalya sahibi, muhtemelen altına ulaşmak için ne kadar yakın olduğunu düşünüyor. Bir bronz madalya sahibi ise, podyuma çıkamama ihtimalinin olduğunu düşünüyor. İçinde bulunduğumuz olay, alternatifine bağlı olarak, kişiyi mutlu veya mutsuz hissettirir.

Alternatif Düşünce Sistemi Nedir? Nasıl Kullanmalıyız?


Alternatif Düşünceyi Avantaja Çevirme

Bizi, şu an bulunduğumuzdan daha iyi bir konuma getirecek alternatifleri düşündüğümüzde, şimdiki konumumuzdan memnun olmuyoruz. “Daha iyi olabilirdi…”. Bizi, şu an bulunduğumuzdan daha kötü bir konuma getirecek alternatifleri düşündüğümüzde ise, şimdiki konumumuzdan memnun oluyoruz. “İşler daha da kötüye gidebilirdi…”

Ne yazık ki, hayatın sıfırlama düğmesi yok, kendimizi yıpratmamalıyız ve üzmemeliyiz. Olumlu ve olumsuz alternatifleri düşünmeye başlamadan önce, olayın daha sonra tekrar gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini bilmemiz gerekir. 

Satış beklentilerini karşılama, iş görüşmeleri, sınavlar gibi olaylarda genellikle ikinci bir şans yakalarız. İşte bu noktada Alternatif Düşünce’yi lehimize kullanabiliriz. Alternatifleri göz önünde bulundurarak, bir dahaki sefere sonucu, nasıl iyileştirebileceğimizi düşünebilir ve hedefe ulaşmak için adımlar atabiliriz.

Ancak, bir düğünü planlamak gibi, hayatımızda yalnızca bir defa yapabileceğiz işlerden sonra alternatifleri düşünmenin faydası olmayacaktır. Bir olayın tekrar gerçekleşmesi muhtemel değilse, geçmişi kurcalamanın önemi yoktur, olan olmuş biten bitmiş… Geçmişi değiştirme gibi bir gücümüz olmadığına göre geçmiş hakkında düşünüp, kendimizi yıpratmanın da anlamı yoktur. 

İçinde bulunduğunuz sonuç ne olursa olsun, o olay tekrar yaşanacak mı yaşanmayacak mı diye düşünün. Eğer yaşanma ihtimali varsa, alternatifleri düşünerek bir sonraki sefer için kendinizi hazırlayın. Eğer olayın tekrardan gerçekleşme ihtimali yoksa, alternatifleri düşünerek kendinizi üzmeyin. Bazen yapabileceğimiz tek şey, kabullenmek ve önüne bakmaktır. 

Alternatif Düşünce Sistemi Nedir? Nasıl Kullanmalıyız?

Paylaş
Berkay Tokatlı

Başarısızlığı kabul edebilirim. Herkes bir şeylerde başarısız olabilir. Ama denememeyi asla kabul edemem. -Michael Jordan

One Comment

  1. Gül ÖzGül Öz

    Yazınızın son bölümü bana bir Hitit duasını anımsattı;”Tanrım, bana değiştirebileceğim şeyleri değiştirmek için cesaret, değiştiremeyeceğim şeyleri kabul etmek için sabır, İkisi arasındaki farkı anlamam için akıl ver”

Bir cevap yazın